Wat zijn de risico’s van ZZP zijn in de zorg?

ZZP zijn in de zorg brengt echte risico’s met zich mee. Als zelfstandige zorgprofessional ben je zelf verantwoordelijk voor je inkomen bij ziekte, je pensioenopbouw en je financiële buffer bij droge periodes. Bovendien zorgt de handhaving van de wet DBA in 2026 voor extra onzekerheid over de toelaatbaarheid van zelfstandige opdrachten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de risico’s van ZZP zijn in de zorg, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

Welke financiële risico’s loopt een ZZP’er in de zorg?

Als ZZP’er in de zorg heb je geen vast inkomen, geen recht op een WW-uitkering en geen werkgever die meebetaalt aan verzekeringen of sociale lasten. Je bent volledig afhankelijk van de opdrachten die je binnenhaalt en de tarieven die je onderhandelt. Dat geeft vrijheid, maar ook financiële kwetsbaarheid die je zelf moet opvangen.

De meest voorkomende financiële risico’s voor een ZZP zorgprofessional zijn:

• Geen inkomen bij geen opdrachten: Periodes zonder werk leveren direct geen inkomsten op, terwijl vaste lasten gewoon doorlopen.
• Geen recht op WW: Als freelance zorgprofessional val je buiten de werkloosheidsverzekering. Er is geen vangnet van de overheid als opdrachten wegvallen.
• Kosten voor verzekeringen: Je bent zelf verantwoordelijk voor een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en eventueel een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Die premies lopen snel op.
• Belastingverplichtingen: Als zelfstandige betaal je inkomstenbelasting over je winst en ben je zelf verantwoordelijk voor een correcte btw-administratie en belastingaangiften.
• Geen vakantiegeld of dertiende maand: Wat je verdient, is wat je overhoudt, minus belastingen en zakelijke kosten.

Veel ZZP’ers in de zorg zetten een financiële buffer opzij van drie tot zes maanden aan vaste lasten. Zonder die buffer kan een korte periode zonder opdrachten al snel tot betalingsproblemen leiden.

Wat gebeurt er als een ZZP’er in de zorg ziek wordt?

Als ZZP’er in de zorg heb je geen recht op doorbetaling van loon bij ziekte. Er is geen werkgever die jouw inkomen doorbetaalt als je ziek uitvalt. Zonder een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) val je direct terug op spaargeld of, in het ergste geval, op een bijstandsuitkering via de gemeente.

Dit is een van de grootste risico’s van zelfstandig werken in de zorg. Een AOV biedt bescherming, maar is ook duur. De premie hangt af van je leeftijd, beroep en het gewenste uitkeringsniveau. In de zorg, waar lichamelijk en mentaal zwaar werk de norm is, is het risico op uitval bovengemiddeld aanwezig.

Wie geen AOV afsluit, neemt een bewust risico. Dat risico valt in de praktijk mee zolang je gezond bent, maar kan enorm uitpakken bij langdurige ziekte of burn-out. Juist in de zorgsector, waar de werkdruk hoog is, is burn-out een reëel risico om rekening mee te houden.

Hoe zit het met pensioen als je ZZP’er bent in de zorg?

Als ZZP’er in de zorg bouw je geen automatisch pensioen op via een werkgever. Je valt niet onder een bedrijfspensioenfonds en er wordt geen pensioenpremie voor je afgedragen. Je bent volledig zelf verantwoordelijk voor het opbouwen van een financieel vangnet voor later.

Dat betekent dat je actief moet nadenken over pensioenopbouw als freelance zorgprofessional. Opties zijn onder andere:

• Lijfrente: Je legt geld opzij in een lijfrenteproduct en geniet belastingvoordeel over de inleg via de jaarruimte in je aangifte.
• Banksparen: Een geblokkeerde spaarrekening met fiscaal voordeel, vergelijkbaar met lijfrente maar iets flexibeler.
• Beleggen voor later: Meer risico, maar ook meer groeipotentieel op de lange termijn.
• Vrijwillige aansluiting bij een pensioenfonds: Sommige sectorfondsen bieden ZZP’ers de mogelijkheid om vrijwillig mee te doen.

In de praktijk stellen veel ZZP’ers pensioenopbouw uit omdat de dagelijkse inkomsten voorrang krijgen. Dat is begrijpelijk, maar op de lange termijn een kostbare keuze. Hoe eerder je begint, hoe meer je profiteert van het rente-op-rente effect.

Wat zijn de risico’s van de wet DBA voor ZZP’ers in de zorg?

De wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is bedoeld om schijnzelfstandigheid te bestrijden. Vanaf 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op deze wet, wat betekent dat opdrachtgevers en ZZP’ers in de zorg te maken kunnen krijgen met naheffingen, boetes en het verlies van opdrachten als de arbeidsrelatie als schijnzelfstandigheid wordt beoordeeld.

Voor ZZP zorgprofessionals is dit een relevant risico. De zorg is een sector waar de grens tussen zelfstandig en in loondienst werken soms dun is. Factoren die de Belastingdienst bekijkt, zijn onder andere:

• Werk je structureel voor dezelfde opdrachtgever?
• Ben je volledig ingebed in het team en de werkprocessen van de organisatie?
• Heb je vrijheid in hoe en wanneer je je werk uitvoert?
• Werk je ook voor andere opdrachtgevers?

Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, kan de opdrachtgever worden verplicht om alsnog loonbelasting en sociale premies af te dragen. Veel zorgorganisaties kiezen er daarom bewust voor om minder direct met ZZP’ers samen te werken en vaker te werken via detacheringsbureaus. Dat geeft zowel de professional als de organisatie meer zekerheid over de arbeidsrechtelijke positie. Zorgorganisaties die op zoek zijn naar een betrouwbare samenwerkingspartner kunnen meer informatie vinden op de pagina voor opdrachtgevers.

Is ZZP zijn in de zorg nog wel aantrekkelijk vergeleken met loondienst?

ZZP zijn in de zorg kan aantrekkelijk zijn vanwege hogere uurtarieven, meer vrijheid en de mogelijkheid om zelf opdrachten te kiezen. Maar vergeleken met loondienst mis je als zelfstandige zorgprofessional belangrijke zekerheden zoals doorbetaling bij ziekte, pensioenopbouw, vakantiegeld en ontslagbescherming. Of het de moeite waard is, hangt sterk af van je persoonlijke situatie.

Loondienst biedt structurele voordelen die je als ZZP’er zelf moet financieren:

• Automatische pensioenopbouw via het pensioenfonds
• Doorbetaald loon bij ziekte (tot twee jaar)
• Recht op WW bij ontslag
• Vakantiegeld en eventueel dertiende maand
• Collectieve arbeidsovereenkomst met afgesproken rechten

Als ZZP’er verdien je bruto meer per uur, maar je moet dat hogere tarief ook gebruiken om al die zekerheden zelf te bekostigen. Wie dat niet structureel doet, heeft op papier een hoger inkomen, maar in werkelijkheid minder financiële bescherming. Voor zorgprofessionals die behoefte hebben aan stabiliteit en zekerheid, is loondienst of detachering via een bureau vaak een betere keuze.

Wanneer is detachering via een bureau een beter alternatief voor ZZP?

Detachering via een bureau is een beter alternatief voor ZZP als je de vrijheid en afwisseling van flexibel werken wilt combineren met de zekerheid van loondienst. Als gedetacheerde zorgprofessional werk je op verschillende locaties en opdrachten, maar val je onder een arbeidscontract met het bureau. Dat betekent inkomensbescherming, pensioenopbouw en minder administratieve rompslomp.

Detachering is met name interessant als:

• Je geen zin hebt in de administratieve lasten van het ZZP-schap
• Je zekerheid wilt over inkomen bij ziekte of periodes zonder opdracht
• Je de risico’s van de wet DBA wilt vermijden
• Je wilt werken in gespecialiseerde sectoren zoals forensische psychiatrie, verslavingszorg of jeugdzorg, waar de vraag naar ervaren professionals groot is
• Je wilt profiteren van persoonlijke begeleiding en een netwerk van zorglocaties zonder zelf continu te moeten acquireren

Het verschil met ZZP is dat je bij detachering niet zelf onderneemt. Je draagt geen ondernemersrisico, maar profiteert wel van flexibiliteit en afwisseling in je werk.

Hoe wij helpen als je twijfelt over ZZP in de zorg

Als je de risico’s van ZZP zijn in de zorg afweegt en op zoek bent naar een alternatief dat meer zekerheid biedt, dan is detachering via ons een serieuze optie. Wij verbinden zorgprofessionals aan zorgorganisaties binnen de GGZ, forensische psychiatrie, verslavingszorg, jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Niet op basis van beschikbaarheid, maar op basis van vakbekwaamheid, teamfit en gedeelde zorgwaarden.

Wat wij jou als zorgprofessional bieden:

• Persoonlijke begeleiding van het eerste gesprek tot succesvolle plaatsing
• Toegang tot meer dan 200 tevreden zorglocaties door heel Nederland
• Opdrachten die aansluiten bij jouw ervaring, ambities en persoonlijke voorkeuren
• Korte communicatielijnen en persoonlijk contact, ook buiten kantooruren
• Ruimte voor zowel flexibele inzet als langdurige samenwerkingen

Wil je weten welke zorgvacatures er op dit moment voor jou beschikbaar zijn? Neem contact met ons op en we kijken samen wat het beste bij jou past.